Problem z koncentracją jest problemem powszechnym, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Jego podłoże jest dosyć złożone, a przyczyny mogą występować wspólnie, lub wpływać na funkcjonowanie człowieka osobno. Najczęściej wymienia się następujące czynniki: uwarunkowania genetyczne- temperament, przemęczenie, przeżywanie silnych emocji, niedożywienie, bądź zła dieta, a także powikłania zdrowotne.
Typy osobowości a koncentracja
Zgodnie z podziałem Hipokratesa, wyróżniamy cztery typy osobowości: sangwinik, choleryk, flegmatyk, melancholik. Oczywiście, współczesne badania psychologiczne wykazują mieszanie się tych typów, pewne podstawowe ich uwarunkowania pozostają jednak nadal aktualne. I tak, choleryk i sangwinik, odznaczający się żywiołowością, maja problemy z dłuższą koncentracją. Flegmatyk natomiast nie potrafi podejmować decyzji, ale wyróżnia się cierpliwością i spokojem. Dzięki tym cechom, przymuszony do realizacji zadania, wykonuje je dokładnie. Melancholik w porównaniu z innymi typami, jako dobry organizator, wywiązuje się ze swojego zadania dosyć prędko.
Style uczenia się
Możemy również wyróżnić różne style uczenia się. Niektórzy wykazują predyspozycje do wzrokowego przyswajania materiału (wzrokowcy), inni słuchowego (słuchowcy), jeszcze inni najlepsze efekty widzą, gdy są w ruchu (kinestycy), albo gdy coś im się kojarzy, zwłaszcza emocjonalnie (uczuciowcy).
Radzenie sobie z problemem koncentracji
Wprawdzie nie istnieje siła, która spowodowała by zmianę naszych uwarunkowań genetycznych, ale zmieniając otoczenie, mamy szanse je niejako zmodyfikować.
Najważniejsza wydaje się być motywacja, odpowiedni cel. Oddziałuje ona zwłaszcza na choleryka i sangwinika. Wprawdzie człowiek najlepiej wykonuje te zadania, które zgodne są z jego zainteresowaniami, niemniej każdy, choćby nie wiadomo jak mało interesujące miał zajęcie, winien znaleźć choćby jeden pozytywny jego aspekt, który umożliwi mu jego realizację do końca.
Ważne jest także, aby miejsce i czas pracy były odpowiednio dostosowane do uczącego się, bądź pracującego. Nie powinien się nazbyt spieszyć, a także mieć w swoim zasięgu rzeczy, które go dekoncentrują.
Ważne jest poddanie się dyscyplinie i wprowadzenie do swojego postępowania konsekwencji, zwłaszcza w momentach, w których nadchodzą momenty dekoncentrujące, w mowie potocznej tzw. „odpływanie”. Wyrabiając w sobie nałóg „szybkiego powracania do rzeczywistości”, stanie się on z czasem częścią naszego działania. Umiejętność ta przydatna jest zwłaszcza w okresie intensywnej nauki.
Człowiek nie jest maszyną, dlatego, aby jego działania były efektywne, konieczne są przerwy w jego pracy w celu „odświeżenia” umysłu.
Inne przyczyny
Jednak przyczyn braku, lub problemów z koncentracją jest więcej. Jednym z nich jest przemęczenie, które wynika nieraz ze złej organizacji dnia pracy, bądź nauki, albo przyjmowanie do realizacji zbyt dużej ilości zadań. W takim przypadku, dobrze jest odciążyć pamięć i zapisywać sobie w kolejności zadania do wykonania, tak, aby jasno było widać, co należy zrobić, i czy jest to wszytko możliwe do osiągnięcia. Dużym problem, zwłaszcza dla młodego dziecka, jest zbyt późne chodzenia spać, a tym samy zbyt wczesna pobudka. Owocuje to niekompletną regeneracją organizmu, niewyspaniem, a co za tym idzie niemożnością skoncentrowania się na nauce lub pracy. Ważne zatem, aby przeznaczyć odpowiednią ilość czasu na sen, po to, by dać organizmowi możliwość odnowy sił.
Częstym powodem problemów z koncentracją jest także intensywne przeżywanie uczuć, zarówno pozytywnych (euforia), jak i negatywnych ( cierpienie, strach). Wyjściem z sytuacji jest przeczekanie, ewentualnie zastosowanie różnych technik relaksacyjnych, łącznie ze zmianą otoczenia.
Poważnym problemem w ówczesnej szkole są niedożywione dzieci. Jest on o tyle istotny, gdyż niesie z sobą szereg negatywnych konsekwencji. Dziecko źle, lub niedożywione ma zwykle kłopoty w nauce, które wynikają właśnie z braku koncentracji, osłabieniem układu odpornościowego, a co za tym idzie, chorobami, zaległościami z materiałem, a także niekorzystnymi relacjami z rówieśnikami. Prowadzone w placówkach edukacyjnych akcje żywieniowe, dające tym dzieciom możliwość efektywnego kształcenia, a także opieka nad nimi ze strony szkoły, ma za zadanie ułatwić im edukację i przygotować do dorosłego życia.
Dość poważną przyczyną problemów z koncentracją jest senność, która z jednej strony spowodowana jest niedoborem magnezu i potasu, jednak jest to wynik złego odżywiania się. Z drugiej strony, winę ponosi tu niskie ciśnienie. Problem ten jest o tyle poważny, że ta dysfunkcja nie jest leczona. Pomocą lekarska objęte są osoby z wysokim ciśnieniem, tzw. nadciśnieniem. Zaleca się dla osób dotkniętych tą przypadkowością, dużo ruchu, który jest w staniem umożliwić im właściwe funkcjonowanie.
