Im dziecko jest młodsze tym większe jest prawdopodobieństwo zachorowania przez nie na różne choroby. W przypadku gdy ilość infekcji w ciągu roku niepokojąco rośnie, można to uważać za oznakę osłabienia układ odpornościowego.
Układ odpornościowy nie ma jednolitych struktur, ani zwartej budowy. Składa się z dwóch pięter, centralnego (szpik kostny i grasica) i obwodowego ( skupienia tkanki łącznej, zgrupowanej w węzłach chłonnych). Są one połączone za pomocą specjalnych komórek, zdolnych do samodzielnego poruszania się. Zapewniają one integrację, połączenie sił obu pięter układu odpornościowego w walce z zagrożeniami środowiska zewnętrznego i wewnętrznego. Centrum układu odpornościowego znajduje się w szpiku kostnym. Centralnym narządem układu odpornościowego jest grasica. Informacje o obcym antygenie odbierają limfocyty.
Organizm posiada odporność wrodzoną i nabytą. Obie linie współpracują z sobą, łącząc siły walce z zagrożeniami. Na pierwszym froncie stoją: skóra, warstwa tłuszczowa, błony śluzowe wyściełające jamy ciała, rzęski dróg oddechowych, wydzieliny ustrojów np. ślina, łzy, tzw. dobre bakterie. Skuteczniejszą barierę przeciwko zakażeniom i bakteriom stanowi drugi rodzaj odporności, ten który nabywamy dzięki kontaktom z rozmaitymi antygenami. Niektóre komórki mają zdolność przyswoić sobie informacje o danym antygenie, przez co w przypadku ponownego z nim „spotkania”, stawiają organizm w stan „podwyższonej gotowości”. Jest to tzw. pamięć immunologiczna. Funkcjonowanie tego typu odporności opiera się na produkcji przeciwciał.
Do zaburzeń układu immunologicznego dochodzi, kiedy obniżona jest produkcja przeciwciał lub osłabiona funkcja limfocytów. Spowodowane jest to niedoborem produkcji przeciwciał, bądź defektem układu samego immunologicznego. Sytuacja taka może być również wynikiem przebytych chorób.
W celu określenia przyczyn zaburzeń układu odpornościowego, oprócz wywiadu lekarskiego, winny zostać przeprowadzone specjalistyczne badania: testy krwi, biopsja szpiku kostnego, węzła chłonnego, testy skóry. Za pomocą tych zabiegów określana jest min.: liczba i wartość biologiczna limfocytów, makrofagów i monocytów, stężenie immunoglobulin i ich frakcji we krwi oraz w płynach wydzielniczych ustroju.
W konsekwencji obniżenia odporności organizmu dziecka, zapada ono często na różne choroby, słabiej się rozwija. Zwiększone jest wówczas także ryzyko alergii i zachorowań na nowotwory.
Do naturalnych sposobów wzmacniania układu odpornościowego zalicza się zdrowe odżywanie, w tym przyjmowanie odpowiedniej ilości witamin i soli mineralnych, ruch na świeżym powietrzu, sen, będący doskonałą regeneracją organizmu, czy higieniczny tryb życia. Można także zastosować profilaktykę w postaci podawania leków: przeciwbakteryjnych, dożylnych okresowych preparatów immunologicznych, ziołowych. Wskazane jest wówczas także ograniczenie dziecku kontaktu ze środowiskiem, w którym łatwo może nabyć infekcji, a czasem nawet przeszczep szpiku kostnego.
